24 maja 1976 roku w Paryżu dziewięciu francuskich jurorów oceniało w ciemno czerwone wina z Bordeaux i Kalifornii. Nie znali nazw producentów ani ich pochodzenia. Pierwsze miejsce zajął Stag’s Leap Wine Cellars Cabernet Sauvignon 1973 z niewielkiej winiarni w Napa Valley. To zwycięstwo stało się jednym z przełomowych wydarzeń w historii światowego winiarstwa. Pokazało, że wina z Kalifornii mogą konkurować z najbardziej cenionymi winami francuskimi.
Jego twórcą był Warren Winiarski, Amerykanin polskiego pochodzenia. Jeszcze dwanaście lat wcześniej wykładał na Uniwersytecie Chicagowskim. Nie miał wtedy własnej winnicy ani zawodowego doświadczenia w produkcji wina.
Polskie Chicago i beczki w piwnicy
Warren Winiarski urodził się w 1928 roku w Chicago. Dorastał w Bucktown, dzielnicy zamieszkanej przez liczną polską społeczność. W rodzinie pielęgnowano polskie tradycje, a on sam, oprócz zwykłej szkoły, uczęszczał także na lekcje polskiego. W jego najbliższym otoczeniu niektórzy posługiwali się wyłącznie tym językiem.
Ojciec prowadził firmę transportową, a w wolnym czasie wyrabiał miody pitne, wina owocowe i wino z kwiatów mniszka lekarskiego. Warren pomagał mu zbierać kwiaty na obrzeżach Chicago. Domowe trunki podawano przede wszystkim podczas świąt i uroczystości. W piwnicy stały beczki z fermentującym winem. Chłopiec przykładał do nich ucho i słuchał odgłosów dobiegających ze środka. Wspominał to jeszcze wiele lat później, już jako zawodowy winiarz.
Barbara, filozofia i Włochy
Warren studiował w St. John’s College w Annapolis, gdzie podstawą nauki były lektury i dyskusje nad dziełami filozofii, literatury i nauki. Tam poznał Barbarę Dvorak, przyszłą żonę, która była malarką. Później kontynuował naukę na Uniwersytecie Chicagowskim. Zajmował się filozofią polityki, a w ramach studiów wyjechał na ponad rok do Włoch, żeby badać pisma Machiavellego i innych myślicieli renesansu.
We Włoszech zobaczył, że wino może być zwyczajną częścią obiadu czy kolacji. W rodzinnym Chicago domowe trunki pojawiały się na stole głównie od święta. Tutaj nie trzeba było czekać na specjalną okazję, żeby otworzyć butelkę do posiłku.
Po powrocie do Chicago wykładał na uniwersytecie i pracował nad doktoratem. Z czasem coraz więcej czytał o uprawie winorośli i produkcji wina. Próbował nawet robić je we własnym mieszkaniu. Razem z Barbarą rozważali też przeprowadzkę poza miasto. Chcieli wychowywać dzieci bliżej natury i znaleźć zajęcie, przy którym mogliby pracować wspólnie.
Nauka zawodu w Napa Valley
W 1964 roku Winiarscy ruszyli do Kalifornii z dwojgiem małych dzieci. Warren miał 35 lat. Zatrudnił go Lee Stewart, właściciel Souverain Cellars w Napa Valley. W tej niewielkiej winiarni Warren przycinał winorośl, uczestniczył w zbiorach i pomagał przy produkcji oraz butelkowaniu. Wieczorami nadal czytał książki o winiarstwie, porównując zdobytą wiedzę z tym, czego uczył się w ciągu dnia.
Rok później Warren i Barbara kupili niewielką działkę na Howell Mountain i zaczęli sadzić cabernet sauvignon. Była to ich pierwsza własna winnica.
W 1966 roku Winiarski rozpoczął pracę u Roberta Mondaviego, który właśnie budował nową winiarnię. Pierwsze winobranie ruszyło jeszcze przed ukończeniem prac. Były już ściany, ale brakowało dachu i części wyposażenia. Warren zajmował się winem, a jednocześnie pomagał stolarzom, elektrykom i hydraulikom.
Cabernet sauvignon Nathana Faya
Winiarski wiedział już, jakie wina chce tworzyć. Inspirowało go Bordeaux — elegancja, delikatność i dobrze ułożone garbniki. Szukał w Napa Valley odpowiedniej działki pod uprawę cabernet sauvignon.
Odwiedził Nathana Faya, którego winnica leżała u podnóża skalistych wzgórz Stags Leap. Gospodarz poczęstował go cabernet sauvignon z rocznika 1968. Po latach Warren wspominał, że już podczas tej degustacji wiedział, iż właśnie takiego caberneta chciałby produkować. Winnica Faya nie była jednak na sprzedaż. Można było za to kupić sąsiednią parcelę, na której znajdował się sad śliwowy.
Winnica na miejscu sadu
W 1970 roku Warren i Barbara, wspólnie z grupą partnerów, kupili tę ziemię. W miejscu śliw posadzili cabernet sauvignon i merlot. Nową winnicę nazwali Stag’s Leap Vineyard, od pobliskich skalistych wzgórz. Dziś znamy ją przede wszystkim pod skrótem S.L.V.

Pierwsze wino powstało w 1972 roku, jeszcze u innego producenta. Rok później Winiarski otworzył własną winiarnię. To właśnie cabernet sauvignon z rocznika 1973 trafił później na degustację do Paryża. Pochodził z gron zebranych z zaledwie trzyletnich krzewów.
Z Napa Valley do Paryża
Degustację zorganizowali Steven Spurrier i Patricia Gallagher. Wśród francuskich jurorów znalazł się Pierre Tari z Château Giscours w Bordeaux — posiadłości, którą w XIX wieku zarządzał polski agronom Piotr Skawiński. Cabernet Winiarskiego otrzymał najwyższą ocenę w kategorii czerwonych win, wyprzedzając między innymi Château Mouton-Rothschild i Château Haut-Brion. O przebiegu tego spotkania i jego znaczeniu pisaliśmy szerzej w artykule o Judgement of Paris.

Telefon do Chicago
Wiadomość o zwycięstwie dotarła do Warrena w Chicago. Po śmierci matki przebywał w rodzinnym domu — tym samym, w którego piwnicy jako chłopiec słuchał fermentującego wina. Zadzwoniła Barbara i powiedziała, że ich cabernet wygrał degustację w Paryżu. Warren nie zdawał sobie jeszcze sprawy, co oznaczało to zwycięstwo.
Odpowiedział: „To miłe”.
Widzimy się w Festusie!
Piotr Zastróżny
FESTUS.PL
