słodkość

EN sweetness, sweet
FR moelleux, douceur, caressant

charakterystyczna cecha wielu stylów wina, przede wszystkim win ►VDN, win ►likierowych i niektórych win ►musujących; w innych winach wrażenie s. ujawnione przez zmysł smaku może być traktowane jako usterka; słodki smak wina jest przeciwieństwem wytrawności wina; odczuwa się go przelotnie już w pierwszym kontakcie z winem (►atak); s. jest jednym z czterech bazowych ►smaków wina, świadczących o obecności ►cukru resztkowego i/lub ►gliceryny, ale także słabej kwasowości; w winiarskim języku degustacyjnym określenie to nie jest zarezerwowane wyłącznie dla win słodkich, ale także dla win ►wytrawnych niewykazujących ►agresywności, pieszczących podniebienie, łagodnych; potocznie jednak oznacza wino bogate w naturalny cukier (►cukry), produkowane z ►przejrzałych winogron; koncentracja cukru w gronach bywa osiągana w sposób naturalny lub poprzez ingerencję człowieka; naturalna koncentracja cukrów w winach typu sauternes czy w tokaju powstaje na ogół za sprawą ►szlachetnej pleśni i dojrzałości winogron; od kilku tysięcy lat znana jest także naturalna metoda zwiększająca stężenie cukrów w gronach poprzez ich podsuszanie (►passito): współcześnie technikę tę wykorzystuje się niemal we wszystkich krajach winiarskich na świecie; kolejnym sposobem na uzyskanie słodkiego wina jest oddzielenie lodu od moszczu podczas wyciskania zmrożonych owoców (metoda wykorzystywana przy produkcji win lodowych ►eiswein); za słodkie umownie uważa się wina o zawartości cukru przekraczającej 50 g/l; słodki smak równoważony jest przez ►kwasowość i/lub ►taniczność wina, jednocześnie ograniczające jego ►intensywność; wyczuwa się ją głównie czubkiem języka; osoby na co dzień niejadające słodyczy są bardziej wrażliwe nawet na niewielką jej ilość w winie; ocena zawartości cukru w winie zwykle bywa kwestią kontrowersyjną: dla jednych wino może być ledwie ►półwytrawne, dla innych ten sam trunek będzie ►półsłodki; każdy ma inną wrażliwość smakową, inny ►próg percepcji; obiektywnej oceny może dostarczyć jedynie analiza chemiczna, ale dotyczy ona jedynie zawartości cukru, a nie indywidualnego odczuwania s.; wina smakują słodko głównie za sprawą ►cukru resztkowego, przede wszystkim glukozy i fruktozy, które nie przekształciły się w procesie fermentacji w alkohol; stężenie cukru resztkowego wyraża się w gramach na litr wina, np. 1 g/l (0,1%), 40 g/l (4%); najwyższą zawartość cukru posiada tzw. ►esencja tokajska, najsłodsza forma tokaja ►aszú: cukier może stanowić w niej nawet powyżej 50%, przy zawartości alkoholu 2–5% (!); nawet wytrawne, bogate, owocowe wina dają czasami wrażenie słodkości, którego źródłem jest etanol i inne alkohole wyższe, głównie ►gliceryna będąca ubocznym produktem fermentacji; wpływ na wrażenie słodkości mają także ►kwasy, ►taniny i duża zawartość ►pektyn; wytrawne wina o zawartości cukru resztkowego poniżej 2 g/l, o stosunkowo wysokim stężeniu alkoholu, takie jak niektóre chardonnay, mogą smakować całkiem słodko, jednocześnie słodkie vouvray z Doliny Loary, wytwarzane z odmiany chenin blanc, może zawierać ponad 30 g/l cukru resztkowego, a w młodości smakować całkiem wytrawnie; ►organoleptycznie bardzo trudno jest odróżnić źródło s. wina (cukier, etanol, glicerol), ponieważ mają taką samą naturę (słodko smakują); wino, w którym odczuwa się przyjemną s. można określić jako: ►sprężyste, ►potoczyste, ►fondu, ►tłuste, ►miękkie, ►aksamitne; przesadnie słodkie wina, mało eleganckie, o zbyt niskiej kawasowości można określić jako ►przesłodzone, ►przesycone, ►wiotkie, ►ckliwe; we Francji określenie „doux” (słodkie) może być używane w stosunku do win ►spokojnych, ale przeznaczone jest przede wszystkim do słodkich win ►musujących o zawartości cukru resztkowego przekraczającej 50 g/l; ►►moelleux; amabile; abboccato; bogate; dojrzałe; dulce; likierowe wina; mutage; słodkość porto; słodkość malagi; słodkość sherry; marsala; wzmacniane; słodkość win musujących i spokojnych; słodkość pośrednia

Hasła słownika

Litera S · haseł: 243 · cały słownik: 2433.

Odsyłacze w definicjach► zobacz · ►► zobacz także